Ιδρυμα Βασιλη & Ελιζας Γουλανδρη, Μουσειο Συγχρονης Τεχνης
Ειδική κατηγορία αποτελεί το Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή. Οι εργασίες αυτοματισμού που υλοποιήθηκαν στόχευαν σε εξειδικευμένους τρόπους αντιμετώπισης, άμεσα σχετιζόμενους με τις πολύ υψηλές απαιτήσεις αυτού του έργου. Με βάση αυτό, η χρήση της τεχνολογίας ΚΝΧ ήταν μονόδρομος, ώστε να μπορούν να αντιμετωπιστούν κάποιοι από τους πιο γνωστούς κινδύνους μουσειακών εκθεμάτων, όπως περιβαλλοντικοί παράγοντες φθοράς, όπως φως, θερμοκρασιακές αλλαγές, υγρασία κ.α. Έτσι, ο έλεγχος του φωτισμού, τόσο του γενικού όσο και των εκθεμάτων, αλλά και της σκίασης, περνάει στα συστήματα αυτόματου ελέγχου, δίνοντας την σκυτάλη στον πανέμορφο κόσμο των αισθητηρίων, λαμβάνοντας ως βασική παράμετρο, την εξωτερική φωτεινότητα και άρα το εισερχόμενο φυσικό φως.
Τα προγραμματιστικά «εργαλεία» που χρησιμοποιήθηκαν ήταν η τεχνική αντιστάθμισης φωτεινότητας (closed loop control) του τεχνητού γενικού φωτισμού, μέσω ΚΝΧ αισθητηρίων οροφής με κατάλληλες ρυθμίσεις κατωφλιών, ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη δυνατή συνεισφορά του φυσικού φωτισμού χωρίς να υπερκαλύπτει – υπερβαίνει τα όρια ασφαλείας. Η συνέχεια αφορά στην καθοδική πορεία των σκιαδίων και στην dimmed down ή up ομαλή σβέση/άναμμα των αντίστοιχων φωτιστικών ομάδων. Ο δε έλεγχος του φωτισμού των εκθεμάτων, εντάσσεται σε ειδικά σενάρια φωτισμού με πολλές και διαφορετικές εντάσεις-ποσοστώσεις ανάλογα με το έκθεμα, την υφιστάμενη αλλοίωση λόγω παλαιότητας, το θέμα, την χρωματική παλέτα κ.α., ενώ τα σενάρια αυτά είναι στην ευχέρεια του χρήστη να τα παύσει , να τα τροποποιήσει και να τα σώσει, για να τα επικαλεστεί μέσω κατάλληλων χειρισμών από τα διαχειριστικά μέσα, π.χ. διακόπτες, Tablets, smartphones και ΚΝΧ touch panels. Παράλληλα, και για λόγους διασφάλισης της ομαλής λειτουργίας των αιθουσών, δημιουργήθηκε ειδική εφαρμογή για τερματικά με iOS, Android και Windows λογισμικό, για το χειροκίνητο έλεγχο του συνόλου του φωτισμού (manual operation σε προκαθορισμένη στάθμη γενικού φωτισμού).
Στους κοινόχρηστους χώρους, όπως W/C, διάδρομοι κτλ, ο έλεγχος του φωτισμού συνεχίζει να υλοποιείται μέσω ΚΝΧ αισθητηρίων παρουσίας/κίνησης, αυτή τη φορά στο όνομα της εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ για τους διοικητικούς χώρους μέσω ΚΝΧ Push Buttons, τα οποία ανάλογα με τον προγραμματισμό τους ελέγχουν και τα motorized σκίαστρα των αντίστοιχων χώρων.
Πρόσθετη πληροφορία σχετικά με τον έλεγχο φωτισμού αποτελεί η ανάγκη χρήσης ειδικού εξοπλισμού ΚΝΧ Dali Gateway, μιας και τα drivers όλων των φωτιστικών σωμάτων είναι συμβατά με το συγκεκριμένο πρωτόκολλο. Καθένα από τα Dali Gateways συνδέεται καλωδιακά, με κατάλληλο πλήθος φωτιστικών με ενσωματωμένο Dali Driver, σε αντίθεση με τον έλεγχο των «συμβατικών» φωτιστικών που χρησιμοποιούνται ενεργοποιητές – έξοδοι φωτισμού ΚΝΧ, που ποικίλλουν ανάλογα με την περίπτωση, σε ενεργοποιητές 2, 4 και 8 καναλιών / εξόδων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, παρουσίασε η χρήση σεναρίων ειδικού φωτισμού στο μεγάλο χώρο του Αμφιθεάτρου, στο 3º Υπόγειο του Μουσείου, μιας και επιλέχθηκαν κατάλληλοι φωτιστικοί χαρακτήρες του χώρου, μέσω των διαφορετικών RGBW φωτιστικών ράγας, για την εκάστοτε περίπτωση, ( χρήση αίθουσας για ομιλίες, παρουσιάσεις, παραστάσεις κλπ. ), σε αντίθεση με τον φωτισμό του εξωτερικού φωτισμού του Μουσείου, όπου απαιτήθηκε χρονικός έλεγχος (Time control) παράλληλα με εξωτερικά αισθητήρια φωτεινότητας, ενώ για τους ειδικούς χώρους, όπως Κατάστημα Μουσείου, Bar–Café, Βιβλιοθήκη και Χώρος για παιδικές δραστηριότητες, ο έλεγχος υλοποιήθηκε εκτός των τοπικών χειριστηρίων μέσω γεγονότων (Event Control) .
Εκτός από τον έλεγχο του φωτισμού, όπως προαναφέρθηκε, στο ΚΝΧ ενσωματώνεται και ο έλεγχος της σκίασης, ο οποίος περιλαμβάνει ρολλά και περσίδες σκίασης. Για τον σκοπό αυτό, και ανάλογα με την ποσότητά τους ανά στάθμη, χρησιμοποιήθηκαν ενεργοποιητές motor των 4 ή 8 εξόδων. Η συγκεκριμένη τεχνολογία καλύπτει ακόμα και την ανάγκη της μέτρησης έντασης ρεύματος ανά έξοδο ρελέ σκίασης, για να γνωρίζει ο χρήστης αν έχει ολοκληρωθεί με επιτυχία η μηχανική κίνηση των ρολλών/σκιαδίων με την προϋπόθεση βέβαια, ότι δεν υπάρχει μηχανική βλάβη στους μηχανισμούς τους. Εμβαθύνοντας, για τον έλεγχο των ρολλών/σκιαδίων, χρησιμοποιήθηκαν εξωτερικοί αισθητήρες φωτεινότητας, κατάλληλα τοποθετημένοι στις προσόψεις του κτιρίου, ώστε στην περίπτωση που μια από τις 3 λαμβανόμενες μετρήσεις του εκάστοτε αισθητήρα ξεπεράσει τα επιτρεπτά όρια ασφαλείας , τότε να δίνεται εντολή για την καθοδική κίνηση των ρολλών/σκιαδίων.
Τέλος και αναφορικά με το σύστημα σκίασης, ειδικά για τους ορόφους του διατηρητέου Κτιρίου, λόγω μεγαλύτερων ανοιγμάτων και άρα μεγαλύτερης ευαισθησίας στην εξωτερική φωτεινότητα, δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στο επίπεδο σχεδιασμού και τοπολογίας του ΚΝΧ. Η ασφαλής λειτουργία απαίτησε να τοποθετηθούν 2 εξωτερικοί αισθητήρες ανά στάθμη σε διάταξη εφεδρείας 1+1, ενώ στους ορόφους 3 και 4 τοποθετήθηκαν 3 συνολικά αισθητήρες, ένας από την πλευρά του δρόμου με διάταξη εφεδρείας 1+0 και 2 για την πλευρά της πλατείας σε διάταξη εφεδρείας 1+1.
Ολοκληρώνοντας, σχετικά με τον έλεγχο των μηχανολογικών μερών του Μουσείου, που έχει αναλάβει ένα εκτεταμένο δίκτυο διαχείρισης BMS, η συνεργασία με το ΚΝΧ πραγματοποιείται μέσω Ethernet χρησιμοποιώντας KNXnet/IP routers δυνατοτήτων Routing και Tunneling υπηρεσιών, ώστε να οπτικοποιούνται οι βλάβες, η καλή λειτουργία του εξοπλισμού και η εντολοδότηση γενικών εντολών. Στο χρήστη–συντηρητή, μεταξύ άλλων, παρέχεται η γνώση πολύ σημαντικών πληροφοριών, σχετικά με την «υγεία» των Dali Gateways, των Dali drivers ανά Dali Gateway, αλλά και η δυνατότητα να κάνει reset / acknowledge των πιθανών σφαλμάτων.